Discussie: Hoe noem je iemand met coeliakie?

coeliakCoeliakie patiënt, coeliaak, iemand met coeliakie? Allemaal benamingen voor iemand waarvan zijn lichaam geen gluten kan verdragen. Maar hoe noem jij iemand met coeliakie?

Hoe noem je iemand met coeliakie? De reden dat ik deze vraag stel is onderstaande bericht van Simone. Zij stuurde me dit:

Beste Miss Glutenvrij,

Hoewel ik altijd heel erg blij ben met een nieuwe leuke post van je met leuke recepten, lekkere cakes of taartjes en andere zoetigheden, die ik vaak probeer na te maken, is er toch een klein dingetje wat me even van het hart moet.
Er ontstaat een kleine ergernis bij mij, en nog een heel aantal andere mensen met coeliakie om mij heen bij het veelvoudige gebruik van een woord: ‘coeliaken’. Ik zie dit erg vaak voorbij komen, en natuurlijk niet alleen bij jou, ook door veel andere mensen op forums of blogs, maar om heel eerlijk te zijn, ik vind het vreselijk.

Net alsof iemand met coeliakie een ander ras is ofzo. Iemand met astma heet bijvoorbeeld ook geen astmaat, of iemand met trombose een tromboos? Ik kan me voorstellen dat het een soort community kan benadrukken, wat natuurlijk best iets positiefs kan zijn, en coeliakie patiënt klinkt misschien ook niet zo prettig, maar dat is nu eenmaal wel de waarheid. Het straalt een bepaalde trotsheid uit over het feit dat mensen coeliakie hebben, wat ik soms toch een beetje ongepast vind. Ik vraag me af wat jij hier van vindt?

Simone, ik vind dat je gelijkt hebt. ‘Coeliaak’ is niet mooi. Ik vind het zelf ook geen prettig woord om te gebruiken, maar tot nu toe wel het makkelijkst om kort en krachtig duidelijk te maken over welke groep mensen ik het heb. Het woord klinkt inderdaad niet lekker en wanneer ik praat, gebruik ik het helemaal nooit. Helaas heb ik geen beter alternatief. In het Engels klinkt het al beter: ‘celiac’ of ‘coeliac’, in het Nederlands bekt het niet lekker. Maar een nog erger woord vind ik ‘patiënt’, als ik me iets niet voel, is dat het wel. Ik ben niet ziek, ik ben juist kerngezond, ik volg alleen een glutenvrij dieet omdat ik coeliakie heb. Ik wil dan ook absoluut geen patiënt genoemd worden. Meestal zeg ik in spreektaal dan maar: ‘iemand met coeliakie’.

Ideale benaming
Kunnen we met z’n allen niet de ideale benaming bedenken voor iemand met coeliakie? Ik hoop dat we samen een beter woord kunnen bedenken dan bovenstaande. Lukt het niet, dan hebben we het geprobeerd en moeten we het doen met de minder mooie worden. Maar laat je hersenen vooral knarsen en je creativiteit de vrije loop gaan.

Hoe noem jij iemand met coeliakie? Of, hoe vind jij dat we iemand met coeliakie zouden moeten noemen?

Ook leuk om te lezen

10 Comments

  1. Ik zeg meestal: iemand met coeliakie / mensen met coeliakie (voor grotere groep) .Dat vind ik de beste omschrijving en het beste klinken. Je hebt namelijk coeliakie, je bent het niet ;)

  2. Eens! Ik ben geen patiënt, ik ben niet ziek. Ik zeg ook nooit dat ik een coeliaak ben maar dat ik coeliakie heb en dus glutenvrij moet eten. Ik voel me gezond omdat ik me houd aan het glutenvrije dieet. De Duitsers zeggen Zöli, dat woord gebruik ik wel eens als ik op vakantie in Duitstalige landen ben, maar ook niet van harte.

  3. Citaat: “Net alsof iemand met coeliakie een ander ras is ofzo.” Het spijt me voor Simone, maar als iets nou vreselijk is, dan is het wel om te doen alsof het erg is als je van een ander ras bent.

    Inhoudelijk: we zijn coeliakie patiënten, en ja, we zijn ziek. Misschien voel je je niet ziek omdat je je houdt aan je dieet, maar dat geldt precies hetzelfde voor hen die een medicijn slikken en zich daardoor niet ziek voelen. We hebben immers een immuun ziekte.

    Zelf gebruik ik het woord coeliaak ook niet vaak, ik spreek vaker van mensen met een gluten intolerantie.

  4. Tsja, coeliaak vind ik vooral heel erg lelijk klinken. In tegenstelling tot het Engelse coeliac/celiac. Dus om die reden gebruik ik het Nederlandse woord coeliaak eigenlijk bijna nooit. Maar ik kan me er verder echt niet druk om maken. Het is maar een woord en het heeft naar mijn idee geen negatieve bijklank (in ieder geval niet negatiever dan patiënt), maar ja, lelijk blijft het wel klinken haha!

  5. Ik vind het jammer dat er geen makkelijk woord bestaat om kort toe te kunnen lichten dat ik Coeliakie heb. Ik heb ook diabetes en het is heel prettig om soms te kunnen zeggen dat ik een diabeet ben. Zo kan ik zonder veel uitleg duidelijk maken dat ik met veel dingen rekening moet houden. Nu ik ook Coeliakie heb merk ik dat ik veel uit moet leggen aan mensen. Niet iedereen weet wat het woord Coeliakie betekend en daardoor ben ik vaak genoodzaakt om meer uitleg te geven. En daar heb ik niet altijd zin in. Ik voel mijzelf niet bestempeld als ik mijzelf een diabeet noem maar het woord Coeliaak klink ook niet en dat gebruik ik ook niet. Als iemand mij iets aanbied wat ik niet mag of mij een vraag stelt over voeding dan zeg ik meestal: ‘Ik mag geen Gluten’ Ik zoek altijd naar allerlei manieren om de omgang met meerder Chronische ziekten zo gemakkelijk mogelijk te maken. Het leven is al ingewikkeld genoeg ;)

  6. Mijn dochtertje zegt altijd. Ik heb gluutjes. als ze zelf aangeeft als ze iets niet mag. Ook al klopt het niet helemaal. Iedereen weet wat ze bedoelt. We zitten nog in de beginfase. Eerste jaar. Ik zeg wel dat mijn dochter ziek is. Het is en blijft een auto immuun ziekte. Haar bloedwaarden zijn nog te hoog en kruisbesmetting ligt overal op de loer. Als je het probeert uit te leggen vergelijken mensen het met een allergie. Helaas heb ik veel ervaringen dat mensen het totaal niet begrijpen. Als je zegt dat ze ziek is en het dan uitlegt luisteren mensem toch anders. Of anders gezegd. Dan luisteren mensen pas echt naar je verhaal. Helaas!

  7. Inderdaad, ik ben niet ziek. Dit word ik alleen als ik gluten eet.
    Ik ben Koos met een glutenallergie en heel gezond. Dus alsjeblief geen stempel of naam!

  8. Ik ben het met Koos eens! Voel me ook best wel gezond en het is toch ook gewoon een beetje gek om iemand met coeliakie voortaan maar een gluut of coeliaak te noemen.

  9. Ik ben ik en ik heb coeliakie. Maar omdat ik glutenvrij eet ben ik gewoon een gezond mens. Het is met veel aandoeningen zo dat je de aandoening wordt. Dat hoeft met coeliakie niet. Gewoon in het leven staan. Zelfs de oudere mensen op mijn werk vinden het na een korte uitleg heel gewoon dat ik niet meedoe met de maaltijden. Maak er gewoon zelf geen issue van

Geef een reactie