Wat is gluten? De uitleg

Regelmatig hoor ik. ‘Oh, maar daar zit melk in, mag je dat dan wel?’ Of ‘mag je dan wel aardappels?’ ‘En rijst dan?’. Veel mensen hebben inmiddels de woorden ‘gluten’ en ‘glutenvrij’ wel eens gehoord of voorbij zien komen, maar hebben geen flauw benul wat het inhoudt.  In dit artikel vertel ik hoe ik in Jip en Janneke taal uitleg wat glutenvrij (leven) inhoudt.

‘Ik weet niet of je dit mag hoor, want er staat op de verpakking: “kan sporen van noten en zaden bevatten”‘. Laatst woonde ik de verjaardagsbbq van een vriend van mij bij. Zijn moeder had inkopen gedaan, ze twijfelde of ik de kruidenboter kon eten omdat bovenstaand zinnetje op de verpakking stond . De zus van de jarige zei: ‘mám, noten daar zit toch toch geen gluten in.’ De moeder keek quasi-verbaasd en zuchtte even. Ze snapte het maar niet. Die gluten dat was toch een allergie? En noten daar zijn sommige mensen toch ook allergisch voor… Ze probeerde zo haar best te doen, maar waarin zitten die gekke gluten nou?

Wat is gluten?

Als mensen aan mij vragen wat gluten is, zeg ik altijd. Gluten is een eiwit dat voorkomt in de graansoorten tarwe, rogge, gerst, spelt, kamut (een tarwesoort) en in de meeste soorten haver. ‘Oh dus dan mag je geen brood en koek’, wordt dan vaak gezegd. ‘Klopt en ook geen gebak en pasta. Ook kan er gluten zitten in soep, sauzen, snoep, vlees en nog veel meer’, antwoord ik dan. Wel roep ik er vaak direct achteraan dat vrijwel alles glutenvrij verkrijgbaar is en dat glutenvrij leven heel goed kan, het vergt alleen wat extra creativiteit. (Op mijn blog staat een handige uitleg: ‘hoe glutenvrije boodschappen te doen voor dummy’s’. Ideaal voor mensen die voor het eerst glutenvrij gaan koken/inkopen doen.)

Wat gebeurt er dan met je als je gluten eet?

De vraag die vrijwel altijd volgt: ‘wat gebeurt er dan met je als je gluten eet’. Geen smakelijke vraag, dus tijdens etentjes beantwoord ik ‘m graag zo keurig mogelijk. ‘Ik heb coeliakie, een auto-immuunziekte, dus mijn lichaam wordt heel ziek van gluten. Het beschadigt mijn darmen en ik krijg bij een flinke hoeveelheid inname van gluten (voorbeeld: boterham, gebak, pannenkoek) een voedselvergiftiging reactie. Van een klein beetje gluten krijg ik klachten als buikpijn, diarree hoofdpijn, veel lucht in mijn buik, misselijkheid. Op allerlei manieren geeft mijn lijf aan dat het niet blij is met de gluten.’

Kruisbesmetting

Ook heel belangrijk te vertellen is, dat kruisbesmetting altijd op de loer ligt. Alles wat ik eet, mag absoluut niet in aanraking zijn geweest met gluten of nog komen. Mensen staan hier vaak niet bij stil. ‘Komt het zo nauw, word je daar al ziek van?’ ‘Ja helaas kan ik van een kruimel al ziek worden.’ Als voorbeeld de barbecue: ik moet een eigen bakje kruidenboter (of een deel uit een nieuw bakje apart op een bordje) zodat er geen kruimels van het glutenvolle stokbrood bij mijn glutenvrije broodje in de buurt komen. Een schone bbqplaat en tangen zijn nodig en geen glutenvolle producten erop tot ik ben uitgegeten. (Een mooie oplossing hiervoor zijn aluminiumbakjes, zo komt er niks met gluten in de buurt bij mijn glutenvrije eten en kan iedereen eten wat ie wil.)

Voorbeelden helpen

Ik probeer bij mijn uitleg altijd wat voorbeelden te noemen. Zoals bovenstaande. Zo wordt het allemaal wat meer beeldend en snappen mensen waarom ik die gluten absoluut moet mijden. Ik zeg ook altijd: ik heb alleen mezelf ermee als ik gluten eet (lees: ziek zijn) en daarom doe ik er alles aan ze niet binnen te krijgen. Ik besef me altijd dat glutenvrij leven voor mij heel normaal is, maar een ander er weinig van snapt omdat ie er nou eenmaal niet mee te maken heeft. Ik blijf daarom geduldig, leg nog een keer graag uit en ben behulpzaam waar ik kan.

Hoe leg jij uit wat gluten is en wat het met je doet?

Deze blog schreef ik voor Schär blog.

Ook leuk om te lezen

Geef een reactie