Waarom, aanleg en erfelijkheid

Waarom heb ik coeliakie en een ander niet en hoe zit het met erfelijkheid? Coeliakie komt namelijk vaker voor bij westerse vrouwen en binnen een familie zijn vaak meerdere gevallen bekend. 

Nog steeds wordt er onderzoek gedaan naar coeliakie, er is namelijk nog steeds geen sluitende theorie. De beste verklaring lijkt tot nu toe dat coeliakie te maken heeft met de verstoring van het afweersysteem (immuunsysteem). Onderzoekers gaan er van uit dat het afweersysteem van mensen met coeliakie abnormaal reageert op gluten.

Het afweersysteem zorgt ervoor dat schadelijke stoffen die het lichaam binnendringen, zoals virussen en bacteriën, onschadelijk worden gemaakt. In het lichaam zitten cellen die herkennen of een stof die het lichaam binnenkomt goed (voeding) of slecht (virus) is. Die cellen maken slechte stoffen onschadelijk en nemen de goede op in het lichaam.

Een gezond afweersysteem herkent gluten als een onschadelijke stof die  zonder problemen opgenomen kan worden in het lichaam. Een afweersysteem van iemand met coeliakie denkt dat gluten een schadelijke stof is en de cellen vallen de stof aan, er worden antilichamen aangemaakt. Door deze verstoorde reactie raakt het darmslijmvlies beschadigd en ontstaan er klachten. Hoe dit vlies precies beschadigd raakt, is nog onbekend.

Deze theorie geeft een goede verklaring voor coeliakie, maar het blijft nog een raadsel waarom coeliakie zich op verschillende manieren en soms later pas gaat uiten. Er bestaan nog meer theorieën maar over allemaal bestaat nog onzekerheid. Een kloppende waterdichte verklaring is er (helaas) nog niet.

Erfelijkheid
Coeliakie is erfelijk, maar hoe het patroon hiervan is, is onduidelijk. Zo ben ik de enige in ons gezin die glutenvrij moet eten, mijn ouders en zussen hebben geen coeliakie en mijn opa en oma ook niet. Toch zit het ergens bij ons in de familie. Achterneefjes van mijn moeders kant, mogen namelijk ook geen gluten, maar hun ouders hebben nergens last van.

Om te onderzoeken of iemand coeliakie heeft wordt naar HLA-eitwitten gezocht in de witte bloedlichaampjes in het lichaam. Het blijkt dat mensen met dat eitwit in hun lijf makkelijk coeliakie ontwikkelen. Ook hebben mijn zussen een kans van ongeveer 5 procent dat zij coeliakie ontwikkelen. Naaste familieleden hebben dus een grotere kans om deze ziekte te ontwikkelen.

Westerse ziekte?
Het hoogste aantal coeliakiepatiënten leeft in het westen van Ierland, maar coeliakie komt wereldwijd voor. In tropische landen minder dan in West-Europa en in China, Japan en Afrika komt de ziekte bijna niet voor. Maar dit zou te verklaren zij aan het feit dat daar bijna geen gluten wordt gegeten. Waarom er in de Verenigde Staten, waar wel veel gluten wordt gegeten, minder coeliakie voorkomt, is nog onbekend. Wel is bekend dat coeliakie zo’n anderhalf à twee keer vaker voor komt bij vrouwen dan bij mannen.

Maar hoe die (erfelijke) aanleg precies zit, weten we nog niet precies. Het hangt vermoedelijk ook af van omgevingsfactoren. Coeliakie wordt nog onderzocht om de theorie er over kloppend te maken en antwoorden te geven op de vragen over het ontstaan en de erfelijkheid bij deze ziekte.

5 Comments

    • in theorie heb je coeliakie al vanaf je geboorte alleen omdat niet bij iedereen de klacten zo snel optreden of je er pas op latere leeftijd gevoelig voor word word de diagnose vaak op latere leeftijd pas gesteld.

  1. sorry ik drukte per ongelijk al op enter.

    Maar.. Coeliakie kan je al hebben vanaf je geboorte (wat een vriendin van mij heeft) of bijvoorbeeld op je 36 (wat mijn vader heeft) en het kan zelfs zijn dat het na je 70ste kan worden vast gesteld terwijl je er daarvoor nooit last van hebt gehad (wat mijn oma waarschijnlijk heeft)

  2. Ramona van gils-brugman

    hoi
    wat een leuke pagina, sinds een week of 4 weten we dat onze jongste zoon van 5 ook coeliakie heeft, en het is best heftig die omschakeling… wat mag wel en niet. we krijgen goed hulp van een dietiste. maar het is een hele aanpassing, voor het hele gezin.. maar het belangerijkste is dat onze zoon weer, “gezond” wordt, en soms eten we allemaal een maaltijd dat glutenvrij is en het smaakt heerlijk,,,

Geef een reactie